Bộ Tài chính vừa có công văn cho phép doanh nghiệp được tự quyết định giá bán lẻ xăng dầu theo tinh thần Nghị định 84, sau nhiều tháng can thiệp vào giá bán xăng dầu bằng mệnh lệnh hành chính. Quyết định này một lần nữa cho thấy cơ chế điều hành giá xăng dầu đang có những bất ổn.
Người dân mệt mỏi với sự bất ổn của giá xăng dầu. Ảnh: TẤN THẠNH
Thị trường ngược
Chỉ sau gần 3 tháng Nghị định 84 có hiệu lực (ngày 15-12-2009), liên bộ Tài chính - Công Thương đã có văn bản yêu cầu doanh nghiệp không được tăng giá xăng để kiềm chế lạm phát. Để bù đắp một phần cho khoản lỗ có thể phát sinh do không được tăng giá, Bộ Tài chính cho xả quỹ bình ổn đối với mặt hàng xăng và dầu. Sự can thiệp này khiến dư luận đặt câu hỏi về sự nhất quán trong Nghị định 84 về kinh doanh xăng dầu theo giá thị trường.
Lý giải điều này, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Cẩm Tú khẳng định theo Nghị định 84, doanh nghiệp có một phần quyền quyết định giá xăng dầu. Nói Nhà nước trao quyền quyết định giá xăng dầu cho doanh nghiệp là hoàn toàn chưa chính xác. Khi giá thị trường có thể tác động tới các chỉ tiêu kinh tế-xã hội, Chính phủ có quyền điều tiết việc tăng, giảm giá của doanh nghiệp.
TS Nguyễn Minh Phong, Viện Nghiên cứu Kinh tế Xã hội Hà Nội, cho rằng giá xăng dầu đang thực hiện theo quy chế thị trường ngược. Lẽ ra, phải tự do hóa về thị trường cung cấp, cho phép được nhập khẩu và buôn bán tự do mới tiến đến cho doanh nghiệp tự định giá bán lẻ. Nhưng đến nay, thị trường cung cấp xăng dầu vẫn chỉ là các doanh nghiệp Nhà nước hoặc công ty cổ phần lớn do Nhà nước chỉ định nhập khẩu nên vẫn là độc quyền Nhà nước về phân phối xăng dầu, nhất là bán buôn. Chưa có thị trường đúng nghĩa về xăng dầu, nếu cho doanh nghiệp tự định giá hoàn toàn thì vô hình trung sẽ gây hại cho nền kinh tế và chỉ lợi cho doanh nghiệp chiếm thị phần chi phối.
Nhà nước can thiệp quá sâu
Chính cách thực hiện thị trường ngược khiến Nhà nước đôi khi can thiệp quá sâu vào hoạt động của doanh nghiệp. Ông Vương Đình Dũng, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Xăng dầu VN (Petrolimex), cho biết cơ chế thị trường theo Nghị định 84 chỉ được vận hành trong khoảng hơn một tháng (tháng 1 và tháng 2), còn lại từ đầu năm đến nay, giá xăng dầu gần như do Nhà nước điều hành hoàn toàn. Có nhiều cơ quan chỉ đạo giá xăng nhưng hậu quả cuối cùng do doanh nghiệp hứng chịu. Mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiềm chế lạm phát là cần thiết nhưng đã là doanh nghiệp phải kinh doanh có lợi nhuận. Ông Dũng nhận xét đã có sự lạm dụng biện pháp hành chính trong cơ chế điều hành giá xăng dầu và điều hành theo áp lực dư luận. Lẽ ra trước sự tăng, giảm giá của doanh nghiệp, nếu đối chiếu với các quy định pháp luật hiện hành thấy có vi phạm thì phạt bằng chế tài chứ không phải liên tiếp can thiệp bằng các biện pháp hành chính.
Cùng quan điểm này, ông Vương Đình Dung, Tổng Giám đốc Tổng Công ty Xăng dầu Quân đội, cho rằng sai lầm lớn nhất trong cơ chế điều hành giá xăng dầu là đặt ra quá nhiều mục tiêu một lúc: Ổn định giá, ổn định thị trường và bảo đảm nguồn thu. Do đó, các chính sách ban hành ra đều không có tính khả thi.
|
Không thực hiện đầy đủ các văn bản
Có 3 văn bản mang tính quyết định đối với việc hình thành cơ chế điều hành giá xăng dầu theo thị trường. Đó là Quyết định 187/2003/QĐ-TTg cho phép doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu được quyền tự quyết định giá trong phạm vi ± 10% giá định hướng do Bộ Tài chính quyết định đối với giá xăng và ± 5% đối với giá dầu. Nghị định 55/2007/NĐ-CP cho phép doanh nghiệp được tự quyết định giá bán và Nhà nước chấm dứt bù lỗ. Cuối năm 2009, Chính phủ tiếp tục ra Nghị định 84 với chủ trương thị trường hóa xăng dầu ở mức cao nhất, có sự định hướng của Nhà nước. Doanh nghiệp được quyền tự quyết tăng giá ở mức dưới 7%. Tuy nhiên, cả 3 văn bản nói trên đều không được thực hiện đầy đủ. |
 Đã bỏ ra 10.000 tỉ để không tăng giá xăng dầu  Đã bỏ ra 10.000 tỉ để không tăng giá xăng dầu Theo nguồn tin từ Bộ Tài chính ngày 18-1, để không tăng giá bán lẻ xăng dầu từ nay đến hết Tết Nguyên đán, Nhà nước và người tiêu dùng còn phải trích cho quỹ bình ổn giá xăng dầu khoảng 9.000 tỉ đồng do nguồn quỹ này hiện còn thấp. |
Cần thêm 9.000 tỷ đồng để giữ giá xăng dầu  Cần thêm 9.000 tỷ đồng để giữ giá xăng dầu Cục Quản lý Giá Bộ Tài chính cho biết để giữ ổn định giá bán lẻ giá xăng dầu từ nay đến hết Tết Nguyên đán, quỹ bình ổn sẽ phải chi khoảng 9.000 tỷ đồng nữa. |
Tăng trích quỹ bình ổn, giảm thuế xăng dầu về 0%Tăng trích quỹ bình ổn, giảm thuế xăng dầu về 0%
TT - Ngày 14-1, Bộ Tài chính ban hành công văn số 606/BTC-QLG gửi các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối yêu cầu tiếp tục giữ giá xăng dầu, đồng thời cho phép tăng trích quỹ bình ổn.
(15 - 01 - 2011) |
| Chưa điều chỉnh tăng giá xăng dầu Chưa điều chỉnh tăng giá xăng dầu
Ngày 14-1, Bộ Tài chính đã ban hành 2 văn bản về việc thực hiện một số giải pháp bình ổn giá nhằm tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu luôn bảo đảm nguồn cung, không tăng giá bán lẻ xăng dầu trong nước. (14 - 01 - 2011) |
| Petrolimex sử dụng sai quỹ bình ổn xăng dầu 1.200 tỉ đồng Petrolimex sử dụng sai quỹ bình ổn xăng dầu 1.200 tỉ đồng
(NLĐ) Ngày 9-1, ông Nguyễn Tiến Thỏa, Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), cho biết qua kiểm tra, phát hiện Tổng Công ty Xăng dầu VN (Petrolimex) sử dụng sai mục đích 1.200 tỉ đồng từ quỹ bình ổn giá xăng dầu (10 - 01 - 2011) |
Đóng lại rào đường dẫn cầu Cần Thơ
Chưa bàn giao đã tan nát
Nhà trẻ để bé 5 tuổi chết đuối
Góc biếm họa
